Sabah gözümüzü açar açmaz bildirimlere bakıyoruz. Haber uygulamaları, sosyal medya, mesaj grupları… Daha kahvaltı yapmadan onlarca “gündem” başlığı zihnimize düşüyor. Peki bu kadar çok bilgiye maruz kalmak bizi gerçekten daha bilgili mi yapıyor, yoksa daha mı yorgun?
Son günlerde sosyal medyada dolaşıma giren yanlış haberler, bağlamından koparılmış videolar ve hızla yayılan iddialar bir kez daha gösterdi ki bilgi çağında yaşamak, doğru bilgiye ulaştığımız anlamına gelmiyor. Aksine, artık en büyük sorun bilgi eksikliği değil; bilgi kirliliği.
Algoritmaların bize “ilgi çekici” olanı sunduğu bir dünyadayız. Ne yazık ki ilgi çekici olan her zaman doğru, dengeli ya da faydalı olmuyor. Öfke uyandıran başlıklar, korku yayan paylaşımlar ve sansasyonel iddialar birkaç saniye içinde binlerce kişiye ulaşıyor. Düzeltmeler ise çoğu zaman ya çok geç kalıyor ya da kimsenin ilgisini çekmiyor.
Bu tablo sadece bireysel bir sorun da değil. Yanlış bilgi; toplumsal kutuplaşmayı artırıyor, güven duygusunu zedeliyor ve ortak aklı aşındırıyor. Herkesin kendi “gerçeği”ne sahip olduğu bir ortamda konuşmak zorlaşıyor, dinlemek ise neredeyse imkânsız hale geliyor.
Burada sorumluluk yalnızca sosyal medya şirketlerinde mi? Elbette hayır. Kullanıcı olarak bizlerin de payı büyük. Okumadan paylaştığımız bir gönderi, doğruluğunu kontrol etmeden ilettiğimiz bir mesaj, zincirin bir halkası oluyor. “Herkes paylaşıyor” düşüncesi, en tehlikeli gerekçelerden biri.
Belki de artık yavaşlamayı yeniden öğrenmemiz gerekiyor. Her bildirime anında tepki vermemek, her başlığa hemen inanmak zorunda olmadığımızı hatırlamak… Güvenilir kaynaklara yönelmek, farklı görüşleri okumak ve en önemlisi şüphe etmeyi erdem saymak.
Gündem elbette akmaya devam edecek. Ama biz, o akışın sürüklediği değil; yönünü sorgulayan taraf olabiliriz. Çünkü düşünmeden tüketilen bilgi, sadece zihnimizi değil, geleceğimizi de kalabalıklaştırıyor.
